WsteczRoyal Mile

Royal Mile

Royal Mile

24/7 (ulica)Bezpłatne30+ min (spacer)
Historia

Od Zamku do Pałacu — jedna linia władzy

Royal Mile to nie jedna ulica, tylko pięć odcinków układających się w ciąg: Castlehill, Lawnmarket, High Street, Canongate i Abbey Strand. Biegnie dokładnie grzbietem wulkanicznego wzniesienia z Edinburgh Castle w dół do Pałacu Holyroodhouse — około 1,6 km w linii prostej, z różnicą wysokości prawie 70 metrów. Nazwa „Royal Mile" jest zaskakująco młoda: pojawiła się dopiero na początku XX wieku, kiedy opisywano trasę królewskich procesji między dwiema rezydencjami. Co ważne: Canongate na dole nie był częścią Edynburga — do 1856 stanowił osobny burgh, założony przez augustianów z Holyrood Abbey („canon's gate" = droga kanoników). Gdy schodzisz przez bramę Netherbow (dziś brązowe gwoździe w bruku koło John Knox House), przekraczasz starą granicę miasta.

Pierwsze wieżowce Europy

Od głównej ulicy odchodzi ponad 80 wąskich zaułków zwanych closes i wynds — na tyle ciasnych, że w niektórych dwoje ludzi z trudem się mija. Powód był brutalny: do XVIII wieku miasto dusiło się wewnątrz murów Flodden Wall z 1513, więc rosło w górę. Kamienice zwane „lands" miały 10, 12, a nawet 14 pięter — były faktycznie pierwszymi wieżowcami Europy. W jednej klatce schodowej mieszkał lord, piętro niżej kupiec, a na poddaszu służąca. Najsłynniejszy close to Mary King's Close — zabudowany od góry w 1753, zachowany pod City Chambers jako podziemne muzeum (legenda mówi o zamurowanych ofiarach dżumy z 1645; historycy łagodzą, że ludzi tam leczono, nie grzebano żywcem). Zajrzyj też do Advocate's Close — stąd masz najpiękniejszy kadr na New Town po drugiej stronie doliny.

Auld Reekie i krzyk „Gardyloo!"

Edynburg XVIII wieku miał przezwisko „Auld Reekie" — Stara Śmierdziałka. Dziesięć pięter nad głową, brak kanalizacji i jedno rozwiązanie: o dziesiątej wieczorem mieszkańcy otwierali okna, krzyczeli „Gardyloo!" (zniekształcone francuskie „gardez l'eau" — uważaj na wodę) i wylewali zawartość nocników wprost na ulicę. Przechodnie, którzy nie zdążyli krzyknąć „haud yer haun!" („trzymaj rękę!"), wracali do domów w interesującym stanie. Do tego dym z tysięcy kominów węglowych tworzył chmurę widoczną z Fife, 30 km dalej za zatoką. Pod numerem 43-45 High Street stoi John Knox House z około 1490 roku — najstarszy zachowany dom mieszkalny Edynburga, z wystającym piętrem z muru pruskiego. Knox miał w nim mieszkać w ostatnich miesiącach życia (1572), choć historycy się kłócą.

Warto wiedzieć
Następne w planie

Zamek Edynburski

2h zwiedzania