Zamek Edynburski

19 czerwca 1566 roku Maria Stuart urodziła w Royal Palace syna — przyszłego Jakuba VI Szkocji i Jakuba I Anglii, pierwszego monarchę łączącego oba królestwa. Komnata porodowa jest tak mała, że trudno uwierzyć, że to tu rozegrała się jedna z najważniejszych scen brytyjskiej dynastii. Maria nie wybrała jej przez przypadek. Trzy miesiące wcześniej, w Holyrood, na jej oczach zamordowano jej sekretarza Davida Rizzia — 56 ciosów sztyletem, podobno w obecności ciężarnej królowej. Przerażona porzuciła wygodę pałacu na dole i zamknęła się w najbardziej obronnym miejscu Szkocji. Dziś na ścianach komnaty wiszą monogramy „MR" i „JR", a malowidło z 1617 roku upamiętnia narodziny. To tutaj, w klitce wielkości szafy, zaczęła się historia, która po 37 latach połączyła Londyn z Edynburgiem.

W 1651 roku, gdy Cromwell zbliżał się do zamku Dunnottar, Honours of Scotland — korona, berło i miecz państwowy — były w śmiertelnym niebezpieczeństwie. Anglicy zniszczyli już angielskie regalia i na szkockie mieli ten sam plan. Ratunek przyszedł od dwóch kobiet: Elizabeth Douglas i Christian Fletcher, żony pastora z Kinneff. Według jednej wersji Fletcher przemyciła klejnoty w workach z prowiantem; według innej opuszczono je na plażę w koszu z wodorostami. Przez osiem lat leżały ukryte pod posadzką małego kościoła w Kinneff, wykopywane co trzy miesiące i suszone przy ogniu. Po restauracji Karola II wróciły na zamek — i po koronacji w 1707 roku zamknięto je w skrzyni w Crown Room. Zapomniano o nich tak dokładnie, że przez ponad sto lat krążyły plotki, że wywieziono je do Londynu. Dopiero 4 lutego 1818 roku Walter Scott, z królewskim nakazem, kazał rozbić zamurowane drzwi. W kurzu leżały nienaruszone.

W 1457 roku Filip Dobry, książę Burgundii, podarował Jakubowi II potworne działo — Mons Meg, bombardę zdolną strzelać kamiennymi kulami o wadze 150 kilogramów. 14 października 1681 roku, podczas powitania księcia Yorku, angielski puszkarz przesadził z prochem i lufa pękła. Od tamtej pory Meg już nigdy nie wystrzeliła, ale wciąż stoi przy kaplicy św. Małgorzaty. Inna tradycja jest młodsza: od 7 czerwca 1861 roku codziennie punktualnie o 13:00 (oprócz niedziel) na Half Moon Battery rozlega się wystrzał. Był zsynchronizowany z kulą czasu na Nelson Monument na Calton Hill — gdy mgła zasłaniała kulę, statki w porcie Leith nastawiały chronometry po huku. Jedna rzecz zmieniła się niedawno: Kamień Przeznaczenia, na którym koronowano szkockich królów, opuścił zamek 10 marca 2024 roku i jest teraz w Perth Museum.